BỆNH GUMBORO – NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ QUY TRÌNH PHÒNG BỆNH HIỆU QUẢ

Ngày đăng: 22/11/2025

Bệnh Gumboro là bệnh truyền nhiễm cấp tính thường gặp ở gà, đặc biệt ở gà 3-6 tuần tuổi. Tác nhân gây bệnh là do IBDV (Infectious Bursal Disease Virus) tấn công túi Fabricius, làm suy giảm miễn dịch và khiến gà dễ mắc các bệnh kế phát như E. coli, viêm ruột hoại tử, viêm gan thể bao hàm, đồng thời giảm hiệu quả đáp ứng vắc xin.

Fivevet nhận thấy rằng việc hiểu rõ cơ chế gây bệnh và các yếu tố nguy cơ là nền tảng quan trọng để xây dựng quy trình phòng bệnh Gumboro hiệu quả, giúp bảo vệ đàn gà khỏe mạnh và nâng cao năng suất chăn nuôi.

Bệnh Gumboro trên gia cầm

I. Căn bệnh Gumboro
1.1. Phân loại
Infectious Bursal Disease Virus (IBDV) thuộc họ Birnaviridae. Họ vi rút này gồm 4 giống chính:
- Aquabirnavirus: gây bệnh hoại tử tuyến tụy ở cá, động vật thân mềm và các loài giáp xác.
- Blosnavirus: gồm các vi rút như blotch snakehead vi rút.
- Avibirnavirus: trong nhóm này có IBDV, tác nhân gây bệnh Gumboro trên gà.
- Entomobirnavirus: bao gồm vi rút Drosophila X, gây bệnh ở côn trùng.
Các vi rút thuộc họ này có cấu tạo nhân gồm 2 đoạn ADN sợi đôi.

1.2. Sức đề kháng
Vi rút có sức đề kháng rất cao trong tự nhiên, chỉ bị vô hoạt ở điều kiện pH≥12 hoặc pH≤2. Vi rút bị tiêu diệt ở 56°C trong 5 giờ, 60°C trong 30 phút, và 70°C thì chết rất nhanh.

Các chất sát trùng thông thường có thể tiêu diệt vi rút hiệu quả, gồm:
- Formalin 0,5%: diệt vi rút sau 6 giờ.
- Phenol 0,5%: diệt vi rút sau 1 giờ.
- Chloramin 0,5%: tiêu diệt vi rút chỉ sau 10 phút.

Trong phân, rác, chất độn chuồng, vi rút có thể tồn tại tới 122 ngày, trở thành nguồn lây nhiễm nguy hiểm và là lý do bệnh thường xuyên tái phát trong chăn nuôi.

II. Dịch tễ bệnh
2.1. Loài vật mắc
Trước đây, gà được xem là loài duy nhất mắc bệnh Gumboro trong tự nhiên. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây ghi nhận gà tây và vịt cũng có thể nhiễm bệnh.

Gà mắc bệnh chủ yếu ở 3-9 tuần tuổi, trong đó 3-6 tuần tuổi là giai đoạn mẫn cảm nhất. Một số trường hợp có thể nhiễm sớm từ 9 ngày tuổi hoặc muộn hơn, sau 9 tuần tuổi. Đặc biệt, gà dưới 3 tuần tuổi dù không biểu hiện triệu chứng rõ ràng nhưng vẫn bị suy giảm miễn dịch nghiêm trọng.

Bệnh xảy ra quanh năm, nhưng bùng phát mạnh nhất vào mùa đông xuân. Tỷ lệ mắc bệnh trong đàn thường rất cao, có thể lên đến 100%, với tỷ lệ chết phổ biến 20-30%. Gà bắt đầu chết từ ngày thứ 3 và chết nhiều nhất vào ngày 5-7. Thực tế nhiều đàn ghi nhận tỷ lệ chết lên tới 50%, 90%, thậm chí 100%.

2.2. Phương thức truyền lây
Vi rút xâm nhập vào cơ thể gà qua nhiều đường khác nhau, nhưng phổ biến nhất là qua thức ăn và nước uống, đi vào đường tiêu hóa. Trong điều kiện phòng thí nghiệm, người ta có thể gây nhiễm thực nghiệm bằng cách nhỏ vi rút vào mắt, mũi, miệng hoặc hậu môn. Hiện chưa có bằng chứng cho thấy bệnh Gumboro truyền dọc qua trứng.

2.3. Chất chứa mầm bệnh
Vi rút tập trung nhiều nhất trong túi Fabricius, đồng thời cũng được tìm thấy ở gan, lách và thận của gà bệnh. Các vật dụng trong chăn nuôi như dụng cụ, chất độn chuồng, thức ăn - nước uống thừa, phân,… đều có thể trở thành nguồn lưu trữ mầm bệnh, làm tăng nguy cơ lây lan trong đàn.

III.Triệu chứng bệnh Gumboro
Gà bệnh thường quay đầu tự mổ vào hậu môn, có biểu hiện hoảng loạn, phát ra tiếng kêu bất thường. Sau khoảng 2-3 ngày, nền chuồng trở nên ướt nhanh do gà tiêu chảy nhiều.

Gà uống nhiều nước, nhưng dù tiêu chảy vẫn có dấu hiệu khó đi ngoài, phải rặn mạnh. Gà bệnh có các biểu hiện đặc trưng:
- Lông gáy dựng đứng.
- Đầu gối khuỳnh ra.
- Hậu môn hạ thấp.
- Cơ bắp rung giật.
- Phân loãng, nhiều nước, màu trắng và nhớt.

Tình trạng tiêu chảy kéo dài làm gà mất nước và mất điện giải, khiến nhiều con nằm liệt, ít vận động, lông bẩn, đặc biệt là vùng quanh hậu môn. Nhiệt độ cơ thể gà giảm xuống dưới mức bình thường.
Gà thường chết tập trung từ ngày thứ 3-5, sau đó giảm dần và ngừng chết vào ngày 9-10.

IV. Bệnh tích bệnh Gumboro
4.1. Bệnh tích ở cơ
Gà xuất huyết nặng ở cơ đùi và cơ ngực. Tổn thương có thể ở dạng:
- Xuất huyết thành đám lớn.
- Xuất huyết lấm chấm.
- Trường hợp nặng, toàn bộ cơ thẫm lại.
Do mất nước nhanh, cơ gà khô rất nhanh sau khi nhiễm bệnh.

4.2. Bệnh tích ở túi Fabricius
- Sau 48-72 giờ, túi Fabricius sưng to gấp 2–3 lần bình thường; đạt kích thước lớn nhất ở ngày thứ 3.
- Những ngày đầu, túi sưng căng, các múi nang lồi ra, màu trắng ngà. Bên ngoài túi phủ lớp dịch nhầy vàng như gelatin.
- Khi bổ đôi túi sẽ thấy xuất huyết nặng bên trong, có thể thành vệt hoặc thành dải.

Từ ngày thứ 4 trở đi: Kích thước túi bắt đầu giảm dần. Đến ngày 5-6, túi trở về kích thước ban đầu. Đến ngày thứ 8, túi teo còn 1/3 kích thước ban đầu. Lúc này túi có màu xám đục, mất lớp dịch thẩm xuất. Khi bổ túi thấy xuất huyết ở niêm mạc các múi khế, bên trong có bựa trắng như bã đậu.

4.3. Bệnh tích ở thận
- Thận sưng to, có muối urat tích trong ống dẫn niệu.
- Những tổn thương này thường gặp ở gà chết hoặc bệnh đang phát triển mạnh.

4.4. Bệnh tích ở ruột
- Ruột căng chứa nhiều nước, về sau có nhiều chất nhầy đục.
- Thường thấy viêm và xuất huyết lan dọc toàn bộ ruột, kéo dài đến tận hậu môn.

4.5. Bệnh tích ở lách
- Lách gà sưng lên sau 2-3 ngày mắc bệnh, sau đó giảm kích thước nhanh, tương tự túi Fabricius.
- Do lách hồi phục nhanh, nên khi mổ khám giai đoạn cuối thường không còn thấy bệnh tích rõ rệt.

4.6. Bệnh tích ở các cơ quan khác
Tim, gan, phổi và dạ dày có thể có tổn thương nhưng không điển hình.
Đôi khi thấy xuất huyết niêm mạc tại vùng tiếp giáp giữa dạ dày cơ và dạ dày tuyến.

V. Chẩn đoán bệnh Gumboro
5.1. Chẩn đoán lâm sàng
Chẩn đoán dựa trên triệu chứng và bệnh tích điển hình của bệnh Gumboro. Tuy nhiên, cần lưu ý chẩn đoán phân biệt với các bệnh có biểu hiện tương tự như Newcastle, viêm phế quản truyền nhiễm (IB) và bệnh do nhiễm độc tố nấm mốc Aflatoxin.

5.2. Chẩn đoán cận lâm sàng
Lấy mẫu túi Fabricius của gà nghi mắc bệnh và gửi về FiveLab để được xét nghiệm. Phòng xét nghiệm sẽ cung cấp kết quả nhanh và chính xác, giúp xác định tác nhân gây bệnh và hỗ trợ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

Liên hệ ngay 0822 120 555 hoặc 0972 249 555 để được FiveLab tư vấn và hỗ trợ xét nghiệm nhanh nhất.

VI. Phòng bệnh Gumboro
6.1. Vệ sinh phòng bệnh
Xây dựng chuồng trại đúng tiêu chuẩn, đảm bảo xa khu dân cư và phù hợp với yêu cầu kỹ thuật chăn nuôi gà. Đàn gà cần được chăm sóc, nuôi dưỡng tốt, cung cấp đầy đủ thức ăn - nước uống sạch và đảm bảo vệ sinh. Chuồng trại phải được vệ sinh hằng ngày, luôn sạch sẽ, thoáng mát, và duy trì mật độ nuôi phù hợp theo từng độ tuổi và từng giống gà.

Định kỳ phun sát trùng bên trong và xung quanh chuồng nuôi bằng các chế phẩm như: Five-Iodine, Five-BGF, Five-B.K.G, Five-Perkon 3S,... Đồng thời, cần phun diệt côn trùng bằng các sản phẩm như: Five-Permethrin, Five-Cymethrin, Five-Tox,... để hạn chế mầm bệnh và côn trùng trung gian truyền bệnh.

Sản phẩm vệ sinh phòng bệnh của Fivevet

6.2. Phòng bằng vắc xin
Cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình phòng bệnh bằng vắc xin của trại. Các vắc xin thường được sử dụng gồm: Five-ND.IB, Five-Powl Pox, Five-AI (H5N1, H5N6), Five-Aviflu H9N2, Five-Coryvac, Five- THT Poultry, Five-ND.IB.AI (H9N2),...

Đặc biệt, để phòng bệnh Gumboro hiệu quả, cần sử dụng vắc xin Five-Gumboro theo đúng lịch. Lịch tiêm cụ thể phụ thuộc vào dịch tễ của từng trại.

Sản phẩm Five-Gumboro của Fivevet

VII. Can thiệp khi dịch bệnh Gumboro xảy ra
7.1. Vệ sinh - sát trùng
- Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ.
- Phun sát trùng định kỳ bằng một trong các sản phẩm: Five-Iodine, Five-BGF, Five-B.K.G, Five-Perkon 3S,...

7.2. Hạ sốt - giảm đau - nâng sức đề kháng
- Sử dụng một trong các sản phẩm hạ sốt: Five-Cảm cúm, Five-Para.C, Five-Mexicam oral, Five-Parmelox 3in1,…

- Kết hợp các sản phẩm nâng cao đề kháng: Five-Anti virus, Five-Masol, Beta-Glucan.C,...

- Dùng thêm thuốc giải độc gan thận như:Five-Phosric, Five-Acemin.B12 Oral, Five-Orgamin, Five-Bogama,…

7.3. Tiêm kháng thể Gumboro: Tiêm kháng thể Gumboro theo đúng khuyến cáo kỹ thuật để giảm tỷ lệ chết.

7.4. Phòng bội nhiễm vi khuẩn kế phát
Sử dụng một trong các kháng sinh sau: Five-Aminovit super, Five-Ampicon, Five-Doflo, Five-Coryza.SP,…

7.5. Chăm sóc - nuôi dưỡng: Tăng cường chăm sóc đàn gà, đảm bảo dinh dưỡng và môi trường tốt để đẩy nhanh quá trình hồi phục.

Câu hỏi thường gặp:
1. Bệnh Gumboro là gì?
Bệnh Gumboro (Infectious Bursal Disease – IBD) là bệnh truyền nhiễm cấp tính ở gà, do IBDV gây ra. Vi rút tấn công túi Fabricius, làm suy giảm miễn dịch và khiến gà dễ mắc các bệnh kế phát khác.

2. Gà ở độ tuổi nào dễ mắc bệnh Gumboro nhất?
Gà từ 3-6 tuần tuổi mẫn cảm nhất. Tuy nhiên, gà từ 9 ngày tuổi đến sau 9 tuần tuổi vẫn có thể mắc bệnh, tùy mức độ miễn dịch và điều kiện chăn nuôi.

3. Làm sao để phòng bệnh Gumboro hiệu quả?
Phòng bệnh dựa trên 3 yếu tố chính:
- Chăn nuôi an toàn sinh học.
- Vệ sinh, sát trùng định kỳ bằng các sản phẩm như Five-BGF, Five-B.K.G, Five-Iodine,…
- Tiêm phòng vắc xin, đặc biệt vắc xin Five-Gumboro theo đúng lịch dịch tễ của trại.

4. Sản phẩm nào hỗ trợ điều trị khi gà mắc bệnh Gumboro?
Một số sản phẩm hỗ trợ thường dùng:
- Hạ sốt - giảm đau: Five-ParaC, Five-Mexicam oral,…
- Tăng đề kháng: Five-Anti virus, Five-Masol,…
- Giải độc gan thận: Five-Phosric, Five-Orgamin,…
- Kháng sinh phòng bội nhiễm: Five-Amoxcin super, Five-Ampicon super, Five-Doflo,…

5. Xét nghiệm chẩn đoán phân biệt Gumboro?
Chủ trại có thể gửi túi Fabricius của gà nghi mắc bệnh về FiveLab để xét nghiệm. FiveLab cung cấp kết quả nhanh, chính xác, hỗ trợ chẩn đoán và đưa ra phác đồ phù hợp.

Liên hệ ngay 0822 120 555 hoặc 0972 249 555 để được tư vấn và hỗ trợ xét nghiệm nhanh nhất.

Xem thêm:

- Các phòng và trị bệnh do Salmonella gây ra trên gà
- Bệnh viêm mũi-khí quản gia cầm
- Tìm hiểu về nhóm bệnh Leuco trên gà

Ý KIẾN PHẢN HỒI

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

BỆNH NEWCASTLE TRÊN GIA CẦM

Newcastle là một bệnh truyền nhiễm phổ biến nhất trên gà do virus thuộc nhóm Paramyxovirus gây ra. Bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi, lây lan rất nhanh và tỷ lệ chết cao 70-80%.

Ngày đăng: 28/10/2021

CÁCH TRÁNH RÉT CHO TRÂU BÒ VÀO MÙA LẠNH HẠN CHẾ TỐI ĐA RỦI RO

Để tránh những thiệt hại nặng nề cho đàn trâu, bò trong vụ rét, người chăn nuôi cần chủ động thực hiện biện pháp chăm sóc, quản lý đàn trâu, bò nhằm hạn chế tối đa rủi ro. Sau đây Fivevet xin giới thiệu các biện pháp tránh rét cho đàn trâu bò trong thời gian này:

Ngày đăng: 22/02/2022

STRESS NHIỆT GIA CẦM MÙA NẮNG NÓNG: NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC KỊP THỜI...

Vào mùa hè, khi nhiệt độ môi trường tăng cao đột ngột hoặc kéo dài, gia cầm rất hay mắc tình trạng stress nhiệt - một hiện tượng nguy hiểm gây mất cân bằng thân nhiệt, suy giảm miễn dịch, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và năng suất. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, stress nhiệt có thể khiến đàn gà bỏ ăn, chậm lớn, giảm đẻ, thậm chí đột tử hàng loạt. Hiểu rõ...

Ngày đăng: 13/05/2025

ỨNG DỤNG CHIẾN LƯỢC CỦA THỂ THỰC KHUẨN (BACTERIOPHAGE) TRONG CHĂN NUÔI VÀ THÚ Y...

Thể thực khuẩn hay còn gọi là bacteriophage (phage), là những vi rút có khả năng tấn công và tiêu diệt vi khuẩn một cách chọn lọc. Được phát hiện từ đầu thế kỷ 20, thể thực khuẩn từng được xem là “vũ khí sinh học tự nhiên” giúp con người kiểm soát các bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn gây ra. Sau thời gian bị lu mờ bởi sự phát triển của kháng sinh, ngày nay, liệu pháp phage đa...

Ngày đăng: 10/11/2025

Dạng sản phẩm

Đối tượng

BỆNH GUMBORO – NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ QUY TRÌNH PHÒNG BỆNH HIỆU QUẢ

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Fivevet - Công ty CP thuốc thú y Trung Ương 5

Dạng sản phẩm

Đối tượng

Đăng nhập tài khoản

BỆNH GUMBORO – NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ QUY TRÌNH PHÒNG BỆNH HIỆU QUẢ

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Fivevet - Công ty CP thuốc thú y Trung Ương 5